Gerçek Zamanlı MR Nedir ve Ne İşe Yarayacak?

Manyetik Rezonans 2

Almanya Göttingen Üniversitesi ile Max Planck Enstitüsü tarafından geçtiğimiz günlerde yayınlanan ve NöroBlog twitter hesabından da paylaştığımız bir video oldukça ilgi çekti.

Videoda hareketli manyetik rezonans (MR) görüntüleri vardı ve MR görüntüleri çekilen kişi izleyenlere Almanca dilinde bu yeni geliştirilen MR yöntemini tanıtıyordu.

Peki videoda tanıtılan “gerçek zamanlı MR görüntüleme” (Real-time MRI) nedir ve ne işe arayacak?

Radyolojide bundan yaklaşık 40 yıl öncesine kadar yalnızca direkt grafiler çekilebiliyordu. Önce 70’li ve 80’li yıllarda bilgisayarlı tomografi (BT) yöntemi gelişti, daha sonra 90’lı yıllardan itibaren manyetik rezonans görüntüleme (MR) radyoloji alanında yeniliklerin önünü açtı.

Kulak hizasından alınmış bir bilgisayarlı tomografi kesiti: Kemik yapılar oldukça iyi görüntülenirken beyin dokusunun oldukça homojen ve detaysız olduğuna dikkat edin. Kaynak: KenHub
Kulak hizasından alınmış bir bilgisayarlı tomografi kesiti: Kemik yapılar oldukça iyi görüntülenirken beyin dokusunun oldukça homojen ve detaysız olduğuna dikkat edin. Kaynak: KenHub

MR radyoloji açısından çok önemli bir gelişmeydi, çünkü bilgisayarlı tomografi kemik gibi sert dokuları görüntülemekte oldukça başarılı olmasına rağmen bilgisayarlı tomografi yöntemiyle yumuşak dokuları görüntülemek çok zor ve zahmetliydi, görüntü kalitesi de kötüydü. MR teknolojisi sayesinde beyin başta olmak üzere kalp, sindirim sistemi organları ve böbrekler gibi yumuşak dokular çok daha iyi görüntülenebilir bir hale geldi.**

Özet olarak:

Sert dokuları ne zaman görmek istiyoruz? Çünkü trafik kazası gibi kafa travmasına sebep olabilen durumlarda kemik gibi sert dokuları iyi görüntülemek bize kırıkları tespit etmekte kolaylık sağlar. BT bu iş için mükemmeldir.
Yumuşak dokuları ne zaman görmek istiyoruz? Tümör ya da inme gibi beyin dokusunu etkileyen durumlarda beynin yumuşak dokusunu görüntülemek bu durumları teşhis edebilmemizi sağlar. MR olmazsa olmazdır.

Standart MR yöntemlerinin geliştirilmesiyle ortaya çıkan “fonksiyonel MR” (fMRI) gibi yöntemler sinirbilim alanında çığır açan bir çok çalışmanın gerçekleştirilebilmesini sağladı.

Yine kulak hizasından manyetik rezonans görüntüleme kesiti: Kemik yapıların belirsiz olduğuna, buna karşılık yumuşak beyin dokusunun ne kadar detaylı göründüğüne dikkat edin. Kaynak: KenHub
Yine kulak hizasından manyetik rezonans görüntüleme kesiti: Kemik yapıların belirsiz olduğuna, buna karşılık yumuşak beyin dokusunun ne kadar detaylı göründüğüne dikkat edin. Kaynak: KenHub

Standart bir MR filmi seri çekilmiş fotoğraflara benzer ve aynı bir fotoğrafta olduğu gibi kişinin, örneğin beyninin, sadece çekildiği saniyedeki anlık görüntüsünü verir. Gerçek zamanlı MR sayesinde ise artık MR’ı sadece bir fotoğraf gibi anlık değil, bir video şeklinde görebiliyoruz.

Saniyede 55 ila 100 kareye kadar çıkabilen* yeni gerçek zamanlı MR teknolojisi ile özellikle kan akımı ve beyin omurilik sıvısı akımını çok daha iyi görüntülemek mümkün. Ayrıca bu gelişme sayesinde bilgisayarlı tomografi altında yoğun radyasyona maruz kalarak yapılan anjiyografi gibi kalp ve dolaşım sistemi girişimlerini de radyasyona maruz kalmadan yapmak mümkün olacak.

Yeni yöntemin yaygınlaşması birçok hastalığın tanı ve tedavisinde büyük avantajlar getirecek gibi görünüyor.

Konuyla ilgilenenler çalışmayı yapan grubun konuyla ilgili internet adresinden detaylara ve daha fazla gerçek zamanlı MR videosuna ulaşabilirler.

* Standart bir sinema filminde saniyede 24 ila 30 kare vardır.

** Manyetik rezonans görüntülemenin mucitleri Paul C. Lauterbur ve Sir Peter Mansfield 2003 yılında Nobel Tıp Ödülü’ne layık görüldüler.

3 Boyutlu Görüntüler Meyve Sineği Beynindeki Gizli Nöronları Ortaya Koyuyor

Kapak Görseli Freepik.com

Anasayfamızdan daha fazla sinirbilim yazısına ulaşabilir, podcast ve videolarımıza erişebilirsiniz.