3 Boyutlu Görüntüler Meyve Sineği Beynindeki Gizli Nöronları Ortaya Koyuyor

Araştırmacılar elde ettikleri verilerin beynin davranışlarımız üzerine olan etkilerinin anlaşılmasını hızlandıracağını umut ediyorlar.

Bilim insanları çok detaylı bir meyve sineği beyni görüntüsü ürettiler. Bu sayede araştırmacılar beynin tamamındaki nöronlar arası bağlantıları izleyebiliyorlar.

Meyve Sinekleri (Drosophila melanogaster) kur dansı yapmayı ve öğrenmeyi içeren bir çok karmaşık davranış sergilerler. Ama bu davranışları yöneten nöral bağlantıları anlamak bir sorun olmaya devam ediyor. 19 Temmuz’da Cell dergisinde yayınlanan bu görüntüyü yaratmak için böceğin beyni tek tek hücrelerine kadar çözümlendi.

Öyle ki bu hücrelerin bazıları daha önceden görüntülenememiş hücrelerdi. Bu durum bilim insanlarına meyve sineklerinin davranışını incelemek ve sinirsel bağlantılarını diğer türler ile karşılaştırmak için yeni bir araç sunmakta.

Araştırmacılar sineğin beynini kabaca bir haşhaş tohumu boyutuna gelene kadar 7000’den fazla parça olacak şekilde kestiler ve bu parçalara elektron ışını gönderdiler. Yüksek hızlı bir kamera daha önce hiç kullanılmayan bir yöntemle her bir parçanın yüksek çözünürlüklü resimlerini yakaladı ve özel bir bilgisayar yazılımı ile birbirine bağlanan yaklaşık 21 milyon görüntü üretti.

Küçük beyin, büyük değer

Kanada’daki McGill Üniversitesi‘nden nörobiyolog olan Tomoko Ohyama, bu kadar detaylı bir fotoğrafın değerli bir kaynak olduğunu söylüyor. Ohyama bu kadar geniş bir veri üretmenin zorluklarının farkında ama meyve sineği davranışlarının anlaşılması için son derece sağlam bir adım atıldığını da vurguluyor.

Howard Hughes Tıp Enstitüsü‘nün Virginia’daki Ashburn Araştırma Kampüsü’ndeki bir nörobilimci olan ortak yazar Davi Bock “Bu veriler, araştırmacıların belirli bir davranışın arkasındaki bütün nöronları tanımlayabilmesine olanak verecek” diyor. Bock bu görüntüyü elektronik bir devre şemasına benzetiyor.

Ayrıca “Yalnızca tüm parçalar bir araya geldiğinde bilgilendirici ve anlamlı bir şekil ortaya çıkıyor, ama araştırmacılar şu an yalnızca birkaçını anlayabilmiş durumda” diye ekliyor.

Bock ve meslektaşları verileri kamuya açık hale getirdi, bu da araştırmacılara yeni deneyler tasarlamak ve bazı boşlukları doldurmak için ihtiyaç duydukları iskeleti bir kaynak sağlayacak.

Dr. Bock “Bence önümüzdeki birkaç yıl içinde, bu ve diğer veri setlerinin yardımıyla çok eksiksiz bağlantı şemalarının geliştirildiğini göreceğiz” diyor.

Çeviren: Oğuzhan Acet

Yazı ilk olarak 19 Temmuz 2018 tarihinde Nature.com internet sitesinde yayınlanmış ve NöroBlog ekibi tarafından Türkçeleştirilmiştir.

Kaynaklar ve ileri okuma:

Haber Nature

Makale Cell

NöroBlog Podcast 20. Bölüm: Sinekler ve İnsanlar

Anasayfamızdan daha fazla sinirbilim yazısına ulaşabilir, podcast ve videolarımıza erişebilirsiniz.