Bir Maymunu Seks ve Şöhretle Kandırarak Adidas Hayranı Yapmak

Konu reklamcılıksa biz insanlar maymunlardan iyi durumda değiliz. Ya da belki de daha iyi bir deyişle, maymunların da bizden aşağı kalır yanı olmadığını söyleyebiliriz.

Zekice bir çalışmada araştırmacılar, rhesus makaklarına her biri maymun hiyerarşisinde yüksek statülü bir erkek maymun, düşük statülü bir erkek maymun ya da bir dişi maymun genitaline benzeyen şekillerle yan yana sunulmuş çeşitli markaların logolarını (ki bu logolar maymunlar için anlam ifade etmeyen resimlerdi) gösterdiler ve maymunların hangi resimleri seçeceklerini gözlemlediler. Uzun lafın kısası, araştırmacılar reklamcılık dünyasındaki en eski hilelerden birini deniyolardı, seks ve şöhretle ürün satmak.

Maymunlar dokunmatik ekran kullanarak markalar arasından seçim yaptılar ve hangi markayı seçtiklerinin önemi olmaksızın hepsi aynı ödülü aldı. Yani maymunların farklı bir markayı seçmelerindeki motivasyon sadece “sosyal ödül” idi: yüksek hiyerarşili erkek maymunları ya da seksi dişi maymunları görebilmek.

Sonuç olarak, maymunların hiçbiri Adidas ayakkabı denememelerine ya da hiç Acura marka arabayla gezintiye çıkmamalarına rağmen umulmadık bir şekilde Adidas ve Acura markalarını tercih ettikleri görüldü. Bu tabii ki maymunların markaların kendilerini tercih ettikleri anlamına gelmez, ama bu durum marka ve şöhret arasındaki pozitif çağrışım gücünün bir örneği. Çalışma PLOS One dergisinde yayınlandı.

Bu tercihlerin uzun süreli olarak devam etmesi de sosyal şartlanmanın geçici değil kalıcı olduğu anlamına geliyordu.

Araştırmacılar bu sonuçların neden insan davranışları için de ilginç öngörüler sunabileceğini bazı ilgi uyandıran nedenlerle anlatıyorlar.

Sosyal davranışları harekete geçiren sinirsel mekanizmaları maymunlarla paylaşıyoruz. Çalışmalar gösteriyor ki çekici bireylerin görüntülerine cevap olarak bizim beynimizde de aynı ödül sistemi aktifleşiyor. Maymunlar yüksek statülü ve çekici maymun görme şansı için lezzetli yiyeceklerden dahi vazgeçiyor. Bizler kendimizi maymunlardan daha gelişmiş sanıyoruz ama insanoğlunun da benzer çalışmalarda maymunlarla aynı reaksiyonu verdiği görülüyor.

Söz konusu bazı motive edici faktörler olduğunda maymunlardan çok da farklı değiliz. Hem maymun hem de insanlar için en ilkel arzulara hitap eden şeyleri tercih etmek daha kolay. İnsanlar ve maymunlar seks ve sosyal statüye benzer şekilde tepki veriyor. Ama biz insanlar markalarla, maymunların markalarla olan ilişkilerinden çok daha karmaşık bir ilişkiye sahibiz.

Adidas logosu bir maymun için bir sembolden başka bir şey değilken, markalar insanlar için aralarında nüanslar olan sosyal bütünler haline gelmiştir. Bir markayla ilgili daha önceki deneyimlerimiz ve o markayla olan ilişkilerimiz, tercihlerimiz, kişiliğimiz, kültürel yapımız ve daha fazlası neyi sevip neyi sevmediğimiz konusunda rol oynuyor.

Yine de araştırmacılar, insanlarda da bu kararların, sosyal etkileşimlerimizi yönlendiren mekanizmalar ile ilgili olduğunu öne sürüyor. Şüphesiz seks ve sosyal statü bu denklemin önemli parçaları.

Çeviren: Oğuzhan Acet

Yazı ilk olarak 21 Şubat 2018 tarihinde Discover Magazine internet sitesinde yayınlanmış ve NöroBlog ekibi tarafından kısaltılarak Türkçeleştirilmiştir.

Kaynaklar ve ileri okuma:

Haber Discover Magazine

Makale PLOS One

Kapak Görseli Freepik.com

Suçlu Hissetmeye Meyilliyseniz, Muhtemelen Size Güvenebiliriz

Anasayfamızdan daha fazla sinirbilim yazısına ulaşabilir, podcast ve videolarımıza erişebilirsiniz.