Ecstasy Verilen Ahtapotlar, İnsanlar Gibi Arkadaş Canlısı Özellikler Gösteriyor

Yasal Uyarı: Uyuşturucu maddeler sağlığa zararlıdır.

Evrim ağacında yaklaşık 500 milyon yıl önce yollarımız ayrılan ahtapotlar arkadaş canlısı olmalarıyla bilinmezler. Hatta çoğu zaman saldırgan ve asosyaldirler. Ancak görünen o ki, beyinleri bizimkinden oldukça farklı olmasına rağmen ahtapotlar da popüler ismi “ecstasy” olan uyuşturucu MDMA’ya insanlarla benzer bir biçimde tepki veriyorlar.

Johns Hopkins Üniversitesi’nden araştırmacı Dr. Gül Dölen “Ahtapot beyni insan beyninden çok salyangozunkine benzer, ancak çalışmamız oldukça farklı beyin kimyalarına rağmen sosyal davranışlarımızın evrim boyunca korunduğunu gösteriyor” diyor.

Ahtapotlar zeki canlılardır. Avlarına tuzak kurabilirler, gözlem yaparak öğrenebileceklerine ve epizodik hafızaya sahip olduklarına dair kanıtlar var. Ancak çoğu ahtapot başka ahtapotlarla sosyal ilişkilere girmekten kaçınır. Gül Dölen ve ekibi insan ve ahtapot beyni arasında ilginç bir benzerlik buldu. Buna göre ahtapotlar ile insanların serotonin nörotransmitterini hücre zarına bağlayan taşıyıcı proteinlerinin genetik kodu neredeyse birbiriyle aynı. Serotonin beyinde duygudurumun kontrolünde etkin bir nörotransmitter ve depresyonda da önemli rol oynuyor.

İki canlının serotonini hücre zarına bağlayan taşıyıcı proteinlerinin genetik kodunun çok benzer olduğunu gören bilim insanları, bu protein sayesinde işlev gören “ecstasy” isimli uyuşturucuyu ahtapotlara vererek nasıl tepki vereceğini test ediyorlar. Deneyde suyuna ecstasy (MDMA) karıştırılan ahtapotların gerçekten de bu maddeyi kullanmış insanlar gibi diğer ahtapotlarla daha fazla zaman geçirmeye çalıştıkları görülüyor. Bu ahtapotlar yan kafeslerde bulunan diğer ahtapotlara ulaşmaya ve onlarla etkileşime girmeye çalışıyorlar.

Dr. Dölen “Bu tepki ecstasy alan insanların verdiği tepkiye çok benziyor, birbirlerine daha çok dokunuyorlar” diyor. Bu bulgular normalde üreme amacı dışında sosyal davranış göstermeyen ve genellikle saldırgan ve asosyal bir tutumları olan ahtapotların da aslında donanımsal olarak sosyalleşmeye uygun canlılar olduğunu gösteriyor.

Evrimsel tarihimizde 500 milyon yıldır farklı dallarda bulunduğumuz canlılarla benzeri sosyal özellikler göstermemiz oldukça ilginç. Ahtapot beyninin ilginçliği ise, sadece bu hikayeyle sınırlı değil. Konuyla ilgilenenler geçen senenin en iyi bilim kitapları arasında gösterilen “Other Minds: The Octopus, the Sea, and the Deep Origins of Consciousness” kitabını okuyabilirler.

Kaynaklar ve ileri okuma:

Haber Neuroscience News

Haber The Atlantic – Ed Young

Orijinal Makale Current Biology

GoodReads Other Minds

Kapak Görseli FreePik.com

Maniac: Çılgın Bir Psikiyatri Deneyi

Anasayfamızdan daha fazla sinirbilim yazısına ulaşabilir, podcast ve videolarımıza erişebilirsiniz.