Erişkin Beyni Yeni Nöronlar Üretebiliyor

68 yaşında ölmüş bir insanın beyninde yeni üretilmiş beyin hücreleri kırmızıyla işaretlenmiş (Foto: Nature)

Modern sinirbilimin yüz yılı aşkın zamandır süren tartışmalarından biri daha nihayete eriyor gibi görünüyor.

Nature Medicine dergisinde 25 Mart’ta yayınlanan yeni bir çalışmaya göre erişkin beyinlerin yeni sinir hücreleri üretebildiğine dair yeni kanıtlar bulundu. Yeni ölmüş insanların beyinlerini inceleyen bilim insanları, öğrenme ve hafıza için oldukça önemli bir beyin bölgesi olan hipokampusun dentat girus adı verilen bölgesinde yeni sinir hücresi oluşumuna dair kanıtlar buldular.

Çalışmada bilim insanları son 24 saat önce ölmüş, 43-87 yaşları arasındaki 13 insanın beynini incelediler. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre 43 yasındaki en genç beyinde milimetrekare başına 42.000 civarında olgunlaşmamış nöron bulundu.

Ayrıca şimdiye kadar bildiğimiz bilgilerle uyumlu olarak, aynı yaştaki iki insanın beyni karşılaştırıldığında, Alzheimer hastalığına sahip bir beyinde bu hastalığa sahip olmayan bir insanın beynine göre daha az miktarda olgunlaşmamış beyin hücresi bulunduğu görüldü.

Çalışmada olgunlaşmamış beyin hücrelerinin tespiti için DCX boyası adı verilen özel bir boya kullanıldı. Bu boya ile boyanan olgunlaşmamış beyin hücreleri, erişkin beyninde yeni nöron oluşumuna dair iddiaları oldukça güçlendirdi.

Geçtiğimiz sene yayınlanan ve NöroBlog’da da haberleştirdiğimiz iki çalışma bu yüz yıllık soru hakkında çelişkili yanıtlar vermiş ve tartışmayı alevlendirmişti. Nature’da yayınlanan yeni çalışmaya dair itirazlar bulunsa da bu sonuçlar erişkin beyninde yeni nöron oluşumuna dair oldukça güçlü kanıtlar sunmuş oluyor.

Daha önce hayvanlarda olduğu kanıtlanan yeni sinir hücresi oluşumu fenomeni, insan beyninin nöroplastisitesi ile hafıza ve öğrenme süreçlerinin doğası hakkında da önemli ipuçları sağlayabilir.

NöroBlog’u Patreon üzerinden desteklemek için: http://patreon.com/NoroBlog

Kaynaklar ve ileri okuma:

Nature Medicine Adult hippocampal neurogenesis is abundant in neurologically healthy subjects and drops sharply in patients with Alzheimer’s disease

Science Mag New neurons for life? Old people can still make fresh brain cells, study finds

NöroBlog Beyin Hücreleri Yaşlılıkta da Yenileniyor mu?

Anasayfamızdan daha fazla sinirbilim yazısına ulaşabilir, podcast ve videolarımıza erişebilirsiniz.