Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Tedavisinde İlk Tıbbi Cihaz Onay Aldı

epiSTEM Türkiye'den Arzu Uyar yazdı.

Uyarı: Kaynaklarda ismi geçen ilaçları ve cihazları lütfen doktorunuza danışmadan kullanmayınız. Yazı kesinlikle reklam amacı taşımamaktadır.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB veya İngilizce ADHD) kişinin çocukluk çağında teşhisi koyulabilen ve çocukların önce okul, sonra da gelecekteki yaşamlarını, iş hayatlarını etkileyen bir nörolojik durumdur.

Geçtiğimiz aylarda Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından bu konu ile ilgili çok büyük bir gelişme paylaşıldı: FDA, DEHB tedavisi için geliştirilen ilk tıbbi cihazın satışa sunulmasını onayladığını bildirdi. Sadece DEHB için, ilaç tedavisi görmeyen 7-12 yaş arasındaki çocuklarda kullanılabilecek olan bu cihaz; DEHB belirtilerinden sorumlu olan alın, göz, çene ve boyundan geçen bir sinire düşük dozda elektrik akımı gönderiyor.

DEHB tedavisi için dünyada ve ülkemizde yaygın olarak metilfenidat etken maddesini içeren reçeteli ilaçlar mevcut. Bu ilaçlar sinir hücrelerinde üretilen ve motivasyon, dikkat ve hareketlilikte rol oynayan dopamin ve norepinefrin isimli iki molekülün beyindeki seviyelerini arttırıyor. İlaçlı tedavi yöntemlerinin artıları ve eksileri bilim dünyası tarafından tartışılmaya devam ederken FDA tarafından onaylanan bu yeni cihaz sayesinde yine reçeteli ancak ilaçsız bir tedavi yöntemi sunulmuş oluyor.

The Monarch eTNS
(Kaynak: NeuroSigma)

NeuroSigma şirketi cihazı The Monarch eTNS (Trigeminal Nerve Stimulation: Trigeminal Sinir Uyarma) ismi ile 1000 doların biraz üzerinde bir fiyatla ABD’de satışa çıkarmaya hazırlanıyor. Cihaz henüz Amerikan sağlık sigorta sisteminin kapsamında değil. Tabii bizi daha çok ilgilendiren ise bu veya benzeri cihazların Türkiye’de ne zaman satışa çıkacağı. Umuyoruz en yakın zamanda böyle bir haberi sizlere duyurabiliriz.

Cep telefonu büyüklüğündeki Monarch eTNS isimli cihazın kablosuna bağlı olan bant, çocuğun alnına yapıştırılıyor ve çocuk uykudayken kolayca kullanılabiliyor. Ancak bu cihazın kullanımının mutlaka bir ebeveyn tarafından takibi gerekiyor. 2015 yılında başlayan ve üç yıl süren klinik araştırmalarda bu cihazın etkisinin yaklaşık bir ay gibi bir sürede gözlemlenebileceği gösterildi.

NeuroSigma şirketi, ilaçlarda olduğu gibi, cihazın da uyuşukluk, iştah artışı, uyku sorunları, diş sıkma, baş ağrısı ve halsizlik gibi yan etkilerinin olabileceğini belirtiyor. Ayrıca FDA bu cihazın kullanımı sırasında yakın çevrede cep telefonu gibi elektromanyetik enerji yayabilen cihazların veya insülin pompası cihazlarının olmasının da tedaviyi olumsuz yönde etkileyebileceği şeklinde kullanıcıları uyarıyor.

Yazar: Arzu Uyar
Editörler: Bilge San, Tuğba Öztürk
Görsel: Maxime Dalpe

Yazı ilk olarak 30 Haziran 2019 tarihinde epiSTEM Türkiye sayfasında yayımlanmış olup NöroBlog’un epiSTEM Türkiye ile yaptığı iş birliği çerçevesinde NöroBlog’da kısaltılarak yeniden yayımlanmıştır. Vurgular NöroBlog editörleri tarafindan yapılan düzenlemelerdir.

NöroBlog’u Patreon üzerinden desteklemek için: patreon.com/NoroBlog

Anasayfamızdan daha fazla sinirbilim yazısına ulaşabilir, podcast ve videolarımıza erişebilirsiniz.