Carl Sagan: Medeniyet Serebral Korteksin Ürünüdür

1996 yılında aramızdan ayrılan bu büyük bilim insanını, ünlü Cosmos belgeselinde "insan beyni üzerine" söylediği sözlerle analım.

Nöroplastisite Nedir?

Nöroplastisite nedir? Nöroplastisite yöntemiyle yeni bir dil öğrenmek, harika piyano çalmak, stressiz bir hayat kurmak mümkün mü? Yanıtları yazımızda!

Nörohukuk: Sinirbilim ve Adaleti Birleştirmek

Journal of Law and Bioscience isimli bilimsel dergideki bir analize göre ABD’de sinirbilime atıf yapan mahkeme kararları 2005 yılından 2012'ye kadar iki katına çıktı. Nörohukuk ABD'deki mahkemelerde kendine yer edinmeye başladı, buna rağmen nörobilimsel savların mahkemede kullanılıp kullanılmayacağı ve kullanılacaklarsa nasıl kullanılacaklarına yargıçlar karar veriyor. Yeni geliştirişlen beyin bilimi metotları hapis cezasına nöroloji tabanlı terapi ve tedavi gibi alternatifler sunmakta. (THE Sentencing Projesi) ABD'de bir bölge mahkemesinin yargıcı olan ve bir nörohukuk projesi yürüten Jed Rakoff yargıçların sinirbilime olan bakışını ciddi derecede kararsız ve şüpheci olarak nitelendiriyor. Bir yandan beyin biliminin faydalarını ve bu alandaki gelişmeleri takdir ederken diğer yandan da bu şüpheciliğin beyin biliminin nesiller boyunca kabul gören bazı düşüncelerinin zamanla maskesinin düştügünü söylüyor. Nitekim önceki yüzyıllarda frenoloji, öjeni ve frontal lob lobotomisi gibi sinirbilimsel iddialar bir dönem "sinirbilimsel gerçekler" olarak kabul edilmiş ancak hukuksal alanda felaket sonuçlar doğurmuştu.

Leonardo da Vinci’nin Dehasının Kaynağı Bir Göz Kusuru Muydu?

İngiltereli bilim insanları Leonardo da Vinci hakkında yeni bir iddia ortaya attılar.

Depresyon konuştuğumuz dili nasıl değiştiriyor?

Depresyon konuştuğumuz dili nasıl değiştiriyor? (Okuma süresi: 3 dakika) Depresyon Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre dünyada 300 milyona yakın insanı etkileyen ve halk sağlığını giderek daha fazla etkileyen önemli sağlık sorunlarından biri. Depresyonun bu hastalığı yaşayan kişilerin konuştukları dili değiştirdiği bilinen bir gerçek. Slyvia Plath ve Kurt Cobain gibi depresyondan muzdarip olup hayatlarına intiharla son vermiş insanların ölümlerinden önce ürettikleri eserlerde bu dilin emarelerine rastlamak mümkün.

Aşık Beyinde Neler Oluyor?

Aşık olduğumuzda beynimizde ne oluyor? Nucleus accumbens ve ventral tegmental alan gibi beyin yapıları ile oksitosin ve dopamin gibi salgılar neler yapıyor?

Fare Beyninde Işıkla Halüsinasyon Yaratmak

Bilim insanları optogenetik adını verdikleri bir teknikle farelerin beyinlerinde halüsinasyon yarattıklarını iddia ettiler. Bu yeni gelişme sayesinde şizofreniden madde kullanımına pek çok durum aydınlatılabilir.

Sinirbilim Tarihini Değiştiren Hasta: H.M.

Sinirbilim tarihinin en önemli vakalarından H.M. (Henry Gustav Molaison) hipokampüsün beyindeki hafıza merkezi olduğunu gösterdi.

Hamilelik Beyninizi Nasıl Değiştirir?

Hamilelik Beynimizi Nasıl Değiştirir? Hamilelik, kadın vücudunu sayısız şekilde değiştirmekte. Günümüzde bilim insanları bu değişikliklerin beyni de etkilediğini öğreniyor. Gelişmekte olan embriyo rahme yerleştiği andan itibaren bir kadının vücudu büyük ölçüde değişmeye başlar. Anne adayının karnının büyümesi, yorgunluk, çalkantılı ruh hali, sabah bulantısı gibi bazı değişiklikler kendini hemen belli eder. Pek bariz olamayan ise beyninde gerçekleşen değişimlerdir.

Uykuda Yabancı Dil Öğrenmek Mümkün Olabilir

Yeni bir çalışma uyku sırasında yeni bilgiler, hatta yabancı dil öğrenebileceğimizi gösteriyor. Ancak uykuda öğrenme ancak belirli zamanlarda mümkün.

Ayrık Beyin Sendromu: 1 Beyin, 2 İnsan

Beyni ortadan ikiye ayırırsak, kişiyi de ikiye mi bölmüş oluruz?

Kötü anıları silme hapı gerçek mi oluyor?

Edebiyatta ya da sinemada sayısız örneği olan bir durumdur: Bu hapı al ve tüm belleğin sonsuza kadar silinsin. Hafıza en önemli zihinsel fonksiyonlardan biri. Özellikle...

Beyin Hücreleri Yaşlılıkta da Yenileniyor mu?

İnsan beyninde yeni sinir hücresi üretilip üretilmediği hala devam eden bir tartışma. Yeni çalışmalar eşliğinde son durum nedir?

2018’in En İyi İllüzyonları

"Yılın En İyi İllüzyonları" yarışmasının 2018 şampiyonları belli oldu.

Görsel İllüzyonlar Beynimizi Nasıl Kandırıyor?

"Gözümle görmeden inanmam" diyenlerden misiniz? Bence gözlerinize o kadar da güvenmeyin. Duyularımız etrafımızdaki dünyayı algılayabilmemiz ve yaşamımızı sürdürebilmemiz için oldukça yeterli olsalar da mükemmel değildirler. Bu...

NöroBlog 94.9 Açık Radyo 2. Bölüm: Kadın Beyni – Erkek Beyni

94.9 Açık Radyo'da başladığımız Beyninizden Geçen Her Şey programında son günlerin popüler konularından biri olan "kadın beyni ile erkek beyni arasında fark var mı?" sorusu üzerine konuştuk.

İnsanın Aklını Başından Alan 12 Sanrı ve Sendrom

Alice harikalar diyarında sendromu, fikir ekleme, hayvana dönüşme sanrısı, Paris sendromu ve daha fazlası... Sanrılar geçici ataklardan tedavi edilemez zihinsel hastalıklara kadar her şekil ve boyutta gelebilir. Ancak hepsinin bir ortak noktası var: Gerçeklikten kopuk olmak. Sanrılar mantık dinlemez ve gerçeklere boyun eğmezler. İşte en ilginç sanrısal inanışlardan 12 tanesi...

Sinirbilime Giriş (Quiz)

Sinirbilim eğlenceli ve ilginç bir alan. Bu alandaki bilgilerini test etmek istiyorsan doğru yerdesin. Sadece 5 soruluk bir quizle yeni şeyler öğrenebilir ve sinirbilim bilgini genişletebilirsin!

Glia Hücreleri Epilepsi Tedavisinde Kilit Bir Rol Oynayabilir

Norveç'ten Dr. Nathalie Jürisch-Yakşi ve Prof. Dr. Emre Yakşi ile Almanya'dan Doç. Dr. Çağhan Kızıl'ın birlikte yürüttükleri çalışma epilepsinin beyinde nasıl meydana geldiğine dair sorulardan birini aydınlatıyor.

Hikikomori Nedir?

Hikikomori Japonca'dan köken alan ve aşırı sosyal izolasyonu tanımlamak için son dönemde kullanılmaya başlanan bir terim.

Beyinde Zaman Algısı ve Dopamin

Beklerken birkaç dakika mı yoksa birkaç saat mi geçtiğini nasıl anlıyoruz? Beyinde zaman algısı nasıl kontrol ediliyor? Dopaminin rolü nedir?

NöroBlog Podcast 18. Bölüm: Bomboş Durmak

Bazen siz de hiçbir şey yapmadan bomboş durmak, kendinizi dinlemek istiyor musunuz? Biz her ne kadar bomboş dursak da beynimiz böyle duramıyor, her daim bir şeyler yapıyor.

Pat Martino’nun Beyin Ameliyatı ve Caz: Müziğin Beyni İyileştirici Etkisi

Dünyaca ünlü caz gitaristi Pat Martino'nun epilepsi, ameliyatlar ve hafıza bozukluklarından yeniden iyileşmesine giden mucizevi hikayesini yazdık.

Uzay Beynimizi Nasıl Değiştirir?

Astronotlar dış uzayın sert ve vahşi koşullarına yabancı değiller. Uzay kaşifleri psikolojik ve fizyolojik sistemlerinde rol oynayan iyonize radyasyondan mikrograviteye sayısız stres yaratıcı etkene maruz kalıyorlar....

Suçlu: Beyin İmplantı

Aslı 35 yaşında genç bir akademisyendir. Arkadaşlarının ısrarları sonucu yeni trendden daha fazla kaçamaz ve dikkatini artırmak için bir beyin implantı taktırır.

Beynimize Sızan Kurnaz Parazit: Toxoplasma

Kedileri sevmeminizin nedeni beynimize sızan Toxoplasma göndii isimli bir parazit olabilir mi? Parazit fare beynini ilginç bir şekilde hackliyor.

Beyin Dalgaları Bilgisayar Yardımıyla Sese Dönüştürüldü

Bilim insanları beyne yerleştirdikleri elektrotlar sayesinde insanların beyinlerinden geçenleri ses haline getirmeyi başardı.

Kahvenin Sinirbilimi: Starbucks Etkisinde Beyniniz

Kahve içmeden uyanamayanlarda mısınız? Öyleyseniz bu yazıyı okuyun ve kahvenin beyninize nasıl etki ettiğini öğrenin.

Modern Sinirbilimin En İyi Anlatıcısı: Oliver Sacks

İnsan beyni bildiğimiz evrendeki en karmaşık nesne. İnsan beynini anlamaya çalışan sinirbilim de bir hayli karmaşık bir alan. Hele bu alanda çalışan biri değilseniz bu büyüleyici alanda neyin nasıl olduğunu anlamanız için çok iyi rehberlere ihtiyacınız var.

Yabancı Dil Öğrenmenin Sinirbilimi ve İki Dillilik

Dil öğrenmek neden bu kadar zor? Bu durumun sinirbilimsel bir temeli var mı, varsa bu durum değiştirilebilir mi? Ayrıntılar yazımızda!

Son Yazılar