Karabasan: Kabusla Gerçek Arasında Bir Yerde

Karabasan nedir? Neden karabasan görürüz? Karabasan görmemek için ne yapmalıyız? Sinirbilim bu durumu nasıl açıklar? Yanıtları yazımızda!

Aşık Beyinde Neler Oluyor?

Aşık olduğumuzda beynimizde ne oluyor? Nucleus accumbens ve ventral tegmental alan gibi beyin yapıları ile oksitosin ve dopamin gibi salgılar neler yapıyor?

Tavşan İllüzyonu: Beynimiz Zamanda Yolculuk Yapabilir

Gelecekte edindiğimiz bir bilgi, geçmiş deneyimlerimizi değiştirebilir mi? Görsel illüzyonlar beynimizi şaşırtıyor.

Carl Sagan: Medeniyet Serebral Korteksin Ürünüdür

1996 yılında aramızdan ayrılan bu büyük bilim insanını, ünlü Cosmos belgeselinde "insan beyni üzerine" söylediği sözlerle analım.

Uzay Beynimizi Nasıl Değiştirir?

Astronotlar dış uzayın sert ve vahşi koşullarına yabancı değiller. Uzay kaşifleri psikolojik ve fizyolojik sistemlerinde rol oynayan iyonize radyasyondan mikrograviteye sayısız stres yaratıcı etkene maruz kalıyorlar....

Glia Hücreleri: Beynimizdeki Muhafızlar

Bir grup hücre her gün beynimizdeki sinirsel yapıyı gözlemlemek ve korumak için yorgunluk nedir bilmeden çalışır durur. Hatta bazıları etrafta tıpkı video oyunlarındaki keşif dronları gibi gezerek nöral ağları tararlar.

Leonardo da Vinci’nin Dehasının Kaynağı Bir Göz Kusuru Muydu?

İngiltereli bilim insanları Leonardo da Vinci hakkında yeni bir iddia ortaya attılar.

2018’in En İyi İllüzyonları

"Yılın En İyi İllüzyonları" yarışmasının 2018 şampiyonları belli oldu.

NöroBlog Podcast Özel Yayını: Sinirbilim Nobelleri

1906 yılında sinirbilime verilen ilk Nobel ödülünden bu yana sinirbilim Nobellerini ve Nobelli sinirbilimcileri konuştuk. Keyifli seyirler...

Beynimizi Elektrikle Uyararak Hafızamızı Güçlendirebilir Miyiz?

Gece uyumadan önce kafanıza takacağınız bir başlık sayesinde gün içinde öğrendiğiniz her şeyi ezberleyebilmek ve tüm sınavlardan tam notla geçebilmek ister miydiniz?

Görsel İllüzyonlar Beynimizi Nasıl Kandırıyor?

"Gözümle görmeden inanmam" diyenlerden misiniz? Bence gözlerinize o kadar da güvenmeyin. Duyularımız etrafımızdaki dünyayı algılayabilmemiz ve yaşamımızı sürdürebilmemiz için oldukça yeterli olsalar da mükemmel değildirler. Bu...

Antik Çağ’da Bir Sinirbilimci: Herophilos

Herophilos milattan önce 335-280 yılları arasında yaşamış Yunan hekim ve anatomisttir. Herophilos insan kadavraları üzerinde yaptığı detaylı araştırmalar nedeniyle pek çok bilim tarihçisi tarafından "ilk...

Beynimize Sızan Kurnaz Parazit: Toxoplasma

Kedileri sevmeminizin nedeni beynimize sızan Toxoplasma göndii isimli bir parazit olabilir mi? Parazit fare beynini ilginç bir şekilde hackliyor.

Akıllı İlaçlarla Beyninizi Hackleyebilir Misiniz?

Beyin fonksiyonlarını geliştirdiği iddia edilen ilaçlar güvenli mi?

Hayvanlar Dünyayı Nasıl Görüyor?

Canlılar alemindeki pek çok canlının insandan üstün görme yeteneklerine sahip olduğu bir gerçek. Daha önce NöroBlog'un başka makalelerinde de bizden milyonlarca kat daha renkli gören canlılardan söz etmiştik. Gözü ve hatta beyni olmadan gören ilginç canlılardan bahsetmiştik. Bununla birlikte insanlık olarak kendimizi çok da haksızlık etmemeliyiz, çünkü konu görülen görüntünün "çözünürlüğü" öldüğunda en tepedeyiz gibi görünüyor. Duke Üniversitesi'nden bilim insanlarının Trends ın Ecology and Evolution dergisinde yayınladıkları yeni bir makale insanların diğer canlılara kıyasla ne kadar net ve çözünürlüğü yüksek şekilde görebildiğini ortaya koydu.

NöroBlog Podcast 18. Bölüm: Bomboş Durmak

Bazen siz de hiçbir şey yapmadan bomboş durmak, kendinizi dinlemek istiyor musunuz? Biz her ne kadar bomboş dursak da beynimiz böyle duramıyor, her daim bir şeyler yapıyor.

Modern Sinirbilimin En İyi Anlatıcısı: Oliver Sacks

İnsan beyni bildiğimiz evrendeki en karmaşık nesne. İnsan beynini anlamaya çalışan sinirbilim de bir hayli karmaşık bir alan. Hele bu alanda çalışan biri değilseniz bu büyüleyici alanda neyin nasıl olduğunu anlamanız için çok iyi rehberlere ihtiyacınız var.

Nörohukuk: Sinirbilim ve Adaleti Birleştirmek

Journal of Law and Bioscience isimli bilimsel dergideki bir analize göre ABD’de sinirbilime atıf yapan mahkeme kararları 2005 yılından 2012'ye kadar iki katına çıktı. Nörohukuk ABD'deki mahkemelerde kendine yer edinmeye başladı, buna rağmen nörobilimsel savların mahkemede kullanılıp kullanılmayacağı ve kullanılacaklarsa nasıl kullanılacaklarına yargıçlar karar veriyor. Yeni geliştirişlen beyin bilimi metotları hapis cezasına nöroloji tabanlı terapi ve tedavi gibi alternatifler sunmakta. (THE Sentencing Projesi) ABD'de bir bölge mahkemesinin yargıcı olan ve bir nörohukuk projesi yürüten Jed Rakoff yargıçların sinirbilime olan bakışını ciddi derecede kararsız ve şüpheci olarak nitelendiriyor. Bir yandan beyin biliminin faydalarını ve bu alandaki gelişmeleri takdir ederken diğer yandan da bu şüpheciliğin beyin biliminin nesiller boyunca kabul gören bazı düşüncelerinin zamanla maskesinin düştügünü söylüyor. Nitekim önceki yüzyıllarda frenoloji, öjeni ve frontal lob lobotomisi gibi sinirbilimsel iddialar bir dönem "sinirbilimsel gerçekler" olarak kabul edilmiş ancak hukuksal alanda felaket sonuçlar doğurmuştu.

Beyin Hücreleri Yaşlılıkta da Yenileniyor mu?

İnsan beyninde yeni sinir hücresi üretilip üretilmediği hala devam eden bir tartışma. Yeni çalışmalar eşliğinde son durum nedir?

MR ve Tomografi Nedir? Gerçek Zamanlı MR Ne İşe Yarayacak?

Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MR) nedir? Hangi durumlarda kullanılırlar? Yeni bir teknik olan "hareketli MR" bize neler getirecek?

NöroBlog Quiz: Beyin Lobları

Beyin lobları nöroanatominin, nöroanatomi de sinirbilimin olmazsa olmazları. Beyin lobları quizimizle beyinde kaç lobumuz olduğunu ve bu lobların ne işe yaradığını öğrenin; nöroanatomi bilginizi geliştirin. İyi eğlenceler!

Bir Sinirbilim Belgeseli: Take Your Pills

Okul başarısını artırmak için kullanılan Adderall, Concerta, Ritalin gibi ilaçlar ne kadar güvenli? Bir belgesel tavsiyesi: Take your pills.

NöroBlog Podcast 14. Bölüm: Beyin İmplantları

NöroBlog Podcast’in 14. bölümünde sinirbilimin mühendislikle birleştiği bir alanı, beyin implantlarını konuştuk.

Kör bir insan LSD alırsa ne olur?

LSD son yıllarda üzerine bilimsel çalışmalar yapılan halüsinojen bir madde. Peki kör bir insan LSD alırsa halüsinasyon görür mü?

Beyindeki Ödül Mekanizması Nasıl Çalışır?

Beyinde davranışlarımızı ödüllendirmek üzerine kurulu bir mekanizma olduğunu biliyor muydunuz?

Nörohukuk: Beyin Nasıl Ceza Veriyor?

Failin ne kadar cezalandırılması gerektiğine karar verirken beynin duygusal süreçlerde etkili amigdala, medial prefrontal ve posterior singulat korteks gibi bölümleri aktiftir.

Sinirbilime Giriş (Quiz)

Sinirbilim eğlenceli ve ilginç bir alan. Bu alandaki bilgilerini test etmek istiyorsan doğru yerdesin. Sadece 5 soruluk bir quizle yeni şeyler öğrenebilir ve sinirbilim bilgini genişletebilirsin!

Kahvenin Sinirbilimi: Starbucks Etkisinde Beyniniz

Kahve içmeden uyanamayanlarda mısınız? Öyleyseniz bu yazıyı okuyun ve kahvenin beyninize nasıl etki ettiğini öğrenin.

Hamilelik Beyninizi Nasıl Değiştirir?

Hamilelik Beynimizi Nasıl Değiştirir? Hamilelik, kadın vücudunu sayısız şekilde değiştirmekte. Günümüzde bilim insanları bu değişikliklerin beyni de etkilediğini öğreniyor. Gelişmekte olan embriyo rahme yerleştiği andan itibaren bir kadının vücudu büyük ölçüde değişmeye başlar. Anne adayının karnının büyümesi, yorgunluk, çalkantılı ruh hali, sabah bulantısı gibi bazı değişiklikler kendini hemen belli eder. Pek bariz olamayan ise beyninde gerçekleşen değişimlerdir.

Yabancı Dil Öğrenmenin Sinirbilimi ve İki Dillilik

Dil öğrenmek neden bu kadar zor? Bu durumun sinirbilimsel bir temeli var mı, varsa bu durum değiştirilebilir mi? Ayrıntılar yazımızda!

Son Yazılar