Kertenkeleler de Rüya Görür mü?

Kertenkeleler de Rüya Görüyor mu? İnsanlardan kuşlara, solucanlardan timsahlara bütün hayvanlar uykuya ihtiyaç duyarlar, ancak bütün türler aynı şekilde uyumaz. Bu yüzden, bilim insanları uykunun hangi özelliklerinin temelde gerekli olduğunu bulmak konusunda çalışıyorlar. Bilim insanları uzun bir süredir REM (Hızlı Göz Hareketi, ingilizcesi ise Rapid Eye Movement) uykusuna sahip omurgalı hayvanların sadece kuşlar ve memeliler olduğuna inanıyorlardı. REM uykusu, vücudun çoğunlukla hareketsiz olduğu ancak beynin halen aktif bulunduğu uyku durumudur. REM uykusu esnasında, beyin yüksek frekanslı elektrik dalgaları üretir ve gözler hızlı bir şekilde hareket eder. İnsanların REM uykusu sırasında rüya gördüğü düşünülmektedir. REM uykusu, beyin aktivitesinin azaldığı ve beyin dalgalarının daha eş zamanlı gözlendiği yavaş dalga uykusunu (ingilizcesi Slow-wave sleep (SWS)) belirli aralıklara böler. Yavaş dalga uykusu ise hafıza oluşumu ve depolaması için önemli bir faktör olarak biliniyor.

Modern Sinirbilimin En İyi Anlatıcısı: Oliver Sacks

İnsan beyni bildiğimiz evrendeki en karmaşık nesne. İnsan beynini anlamaya çalışan sinirbilim de bir hayli karmaşık bir alan. Hele bu alanda çalışan biri değilseniz bu büyüleyici alanda neyin nasıl olduğunu anlamanız için çok iyi rehberlere ihtiyacınız var. Oliver Sacks işte bu rehberlerden en çok tanınanı ve en iyisiydi. 2015 yılında hayata gözlerini yuman bu büyük nörolog binlerce hasta tedavi etmekle yetinmemişti; sinirbilimi milyonlarca insana sevdirdi, onlara beynin oynadığı oyunları öğretti, sinirbilimin içindekilere ise ilham verdi.

Optogenetik: Beyni Işıkla Kontrol Etmek

Optogenetik: Işığı Kullanarak Beyindeki Sinir Devrelerini Kontrol Etme Metodu Yaptığımız her fiziksel ya da zihinsel aktivite sinir sistemimizdeki sinir hücrelerinin birbirleri ile kurduğu bağlantı sayesinde...

Türkiye’nin Tek Popüler Genetik Bilim Dergisi: Bezelye Dergi

Bilim merakını ve adanmışlığını doğru zamanlamayla içimizde ilk tanımladığımız anda bulunduğumuz konum ve önümüzdeki zorluklar önemini yitirir. Şartlar değişir, bulunduğumuz yerler değişir, statüler değişir; değişmeyen tek şey içimizdeki adanmışlıktır! Bezelye Dergi’nin hikayesi böyle bir adanmışlıkla başladı. Moleküler biyoloji ve genetik bölümü öğrencisi Oğuzhan Akyıldız’ın hayali, bilimi hakkıyla yapmanın yanında, bilimi aktarabilmekti: Bilim severlere ulaşabilecek, içlerindeki bilim merakını körükleyebilecek nitelikte, ülkemizde eksik olan bir popüler genetik bilim dergisi!

Nörohukuk: Sinirbilim ve Adaleti Birleştirmek

Journal of Law and Bioscience isimli bilimsel dergideki bir analize göre ABD’de sinirbilime atıf yapan mahkeme kararları 2005 yılından 2012'ye kadar iki katına çıktı. Nörohukuk ABD'deki mahkemelerde kendine yer edinmeye başladı, buna rağmen nörobilimsel savların mahkemede kullanılıp kullanılmayacağı ve kullanılacaklarsa nasıl kullanılacaklarına yargıçlar karar veriyor. Yeni geliştirişlen beyin bilimi metotları hapis cezasına nöroloji tabanlı terapi ve tedavi gibi alternatifler sunmakta. (THE Sentencing Projesi) ABD'de bir bölge mahkemesinin yargıcı olan ve bir nörohukuk projesi yürüten Jed Rakoff yargıçların sinirbilime olan bakışını ciddi derecede kararsız ve şüpheci olarak nitelendiriyor. Bir yandan beyin biliminin faydalarını ve bu alandaki gelişmeleri takdir ederken diğer yandan da bu şüpheciliğin beyin biliminin nesiller boyunca kabul gören bazı düşüncelerinin zamanla maskesinin düştügünü söylüyor. Nitekim önceki yüzyıllarda frenoloji, öjeni ve frontal lob lobotomisi gibi sinirbilimsel iddialar bir dönem "sinirbilimsel gerçekler" olarak kabul edilmiş ancak hukuksal alanda felaket sonuçlar doğurmuştu.

Prof. Dr. Gazi Yaşargil 20. yüzyılın en etkili 25 doktorundan biri...

Türk sinir ve beyin cerrahı Prof. Dr. Gazi Yaşargil dünyaca ünlü tıp ve sağlık sitesi Medscape tarafından 20. yüzyılın en etkili 25 doktorundan biri seçildi. Medscape Prof. Yaşargil'i listeye 16. sıradan alırken seçilmesinde Yaşargil'in geçtiğimiz yüzyılda sinir ve beyin cerrahisine getirdiği yeniliklerin göz önünde bulundurulduğu belirtildi. Listedeki 25 doktor arasında 5 sinirbilimci bulunuyor.

Beyin Hücreleri Yaşlılıkta da Yenileniyor mu?

Sağlıklı bir bilimsel gelişmenin en önemli etmenlerinden biri farklı araştırma gruplarının aynı konu üzerinde bağımsız çalışmalar yürütmesi ve bu çalışmaların karşılaştırılmasıdır. Bu bilim insanları arasındaki rekabet ve tartışmalar, tabii ki aynı zamanda iş birlikleri, bir bilimsel sorunun doğru cevabına ulaşmak açısından çok önemlidir. Columbia Üniversitesi’nden nörobiyolog Maura Boldrini ve arkadaşlarının Cell Stem Cell dergisinde yayınlanan son buluşu çok önemli ve ilgi uyandıran bir tartışma başlattı: Yaşlı insanların beyninde hücre yenilenmesi devam ediyor mu?

Gerçek Zamanlı MR Nedir ve Ne İşe Yarayacak?

Almanya Göttingen Üniversitesi ile Max Planck Enstitüsü tarafından geçtiğimiz günlerde yayınlanan ve NöroBlog twitter hesabından da paylaştığımız bir video oldukça ilgi çekti. Videoda hareketli manyetik rezonans (MR) görüntüleri vardı ve MR görüntüleri çekilen kişi izleyenlere Almanca dilinde bu yeni geliştirilen MR yöntemini tanıtıyordu. Peki videoda tanıtılan "gerçek zamanlı MR görüntüleme" (Real-time MRI) nedir ve ne işe arayacak? Radyolojide bundan yaklaşık 40 yıl öncesine kadar yalnızca direkt grafiler çekilebiliyordu. Önce 70'li ve 80'li yıllarda bilgisayarlı tomografi (BT) yöntemi gelişti, daha sonra 90'lı yıllardan itibaren manyetik rezonans görüntüleme (MR) radyoloji alanında yeniliklerin önünü açtı. MR radyoloji açısından çok önemli bir gelişmeydi, çünkü bilgisayarlı tomografi kemik gibi sert dokuları görüntülemekte oldukça başarılı olmasına rağmen bilgisayarlı tomografi yöntemiyle yumuşak dokuları görüntülemek çok zor ve zahmetliydi, görüntü kalitesi de kötüydü. MR teknolojisi sayesinde beyin başta olmak üzere kalp, sindirim sistemi organları ve böbrekler gibi yumuşak dokular çok daha iyi görüntülenebilir bir hale geldi. Standart MR yöntemlerinin geliştirilmesiyle ortaya çıkan "fonksiyonel MR" (fMRI) gibi yöntemler sinirbilim alanında çığır açan bir çok çalışmanın gerçekleştirilebilmesini sağladı. Standart bir MR filmi seri çekilmiş fotoğraflara benzer ve aynı bir fotoğrafta olduğu gibi kişinin, örneğin beyninin, sadece çekildiği saniyedeki anlık görüntüsünü verir. Gerçek zamanlı MR sayesinde ise artık MR'ı sadece bir fotoğraf gibi anlık değil, bir video şeklinde görebiliyoruz. Saniyede 55 kareye kadar çıkabilen* yeni gerçek zamanlı MR teknolojisi ile özellikle kan akımı ve beyin omurilik sıvısı akımını çok daha iyi görüntülemek mümkün. Ayrıca bu gelişme sayesinde bilgisayarlı tomografi altında yoğun radyasyona maruz kalarak yapılan anjiyografi gibi kalp ve dolaşım sistemi girişimlerini de radyasyona maruz kalmadan yapmak mümkün olacak. Yeni yöntemin yaygınlaşması birçok hastalığın tanı ve tedavisinde büyük avantajlar getirecek gibi görünüyor. Konuyla ilgilenenler çalışmayı yapan grubun konuyla ilgili internet adresinden detaylara ve daha fazla gerçek zamanlı MR videosuna ulaşabilirler. * Standart bir sinema filminde saniyede 24 ila 30 kare vardır.

NöroBlog Quiz: Beyin Lobları

Beyin lobları nöroanatominin, nöroanatomi de sinirbilimin olmazsa olmazları. Beyin lobları quizimizle beyinde kaç lobumuz olduğunu ve bu lobların ne işe yaradığını öğrenin; nöroanatomi bilginizi geliştirin. İyi eğlenceler!

Büyük Düşünce Deneyi – Bölüm 3: Algernon’a Çiçekler

Bu serinin 2. bölümünde filmi Stanley Kubrick tarafından yönetilen Arthur C. Clark’ın 2001: Bir Uzay Destanı romanı bağlamında yapay zekayı ele aldık. Uzay Destanı’nda zeka amaca ulaşmak için bir araç yerine kendi içinde bir amaç olarak görülür. Daniel Keyes tarafından romana dönüştürülmeden önce kısa bir hikaye olan Algernon’a Çiçekler, bu hipotezi sorgularken bir kişinin zekasını manipüle etmenin etik sonuçlarını da göz önünde bulundurur.

Bir Sinirbilim Belgeseli: Take Your Pills

Bir Sinirbilim Belgeseli: Take Your Pills "Üniversite sınavına gireceğiniz gün sıkı bir kahvaltı yapın ve bir bardak kahve için" ya da "bilişsel performansınızı artıran şu meşhur ilaçlardan bir tanesini ağzınıza atın" bitsin. Bu iki seçenek arasında etik açıdan fark nedir? Amfetaminler henüz 1800'lü yılların sonunda kimyasal olarak sentezlendiklerinde farmakoloji alanında kendilerine bir yer edinecekleri biliniyordu. Bu ilaçları kullanan ilk insanların deneyimleri oldukça etkileyici bir şekilde dokümente edilmişti. Bu ilaçlar onları kullananları "daha güçlü" hissettiriyordu, insanların bir konuya odaklanıp kendilerine verilen görevi bitirmelerine yardımcı oluyorlardı.

Bebekler konuşmayı nasıl öğrenir?

Dil: Diğer Kişilerle Olan Bağlantımız Başkaları ile iletişim kuramadığınızı hayal edin. Dil hayatımızın en önemli parçalarından ve üzerinde akademik çalışma yapılan en eski konulardan biri. Dilbilim tarihinde bilinen en eski yazı 2.000 yıl önce Hindistan akademisyen Pāṇini tarafından yazılmıştır. Son zamanlarda bulunan yeni elektrofizyoloji ve nörogörüntüleme teknolojileri dilin insan beyninde nasıl üretildiği ve nasıl anlaşıldığı üzerine büyük bir açıklık getirmiştir.
8,552TakipçiTakip Et
783AboneAbone Ol

Son Yazılar