Hamilelik Beynimizi Nasıl Değiştirir?

Hamilelik Beynimizi Nasıl Değiştirir? Hamilelik, kadın vücudunu sayısız şekilde değiştirmekte. Günümüzde bilim insanları bu değişikliklerin beyni de etkilediğini öğreniyor. Gelişmekte olan embriyo rahme yerleştiği andan itibaren bir kadının vücudu büyük ölçüde değişmeye başlar. Anne adayının karnının büyümesi, yorgunluk, çalkantılı ruh hali, sabah bulantısı gibi bazı değişiklikler kendini hemen belli eder. Pek bariz olamayan ise beyninde gerçekleşen değişimlerdir.

Genlerimiz Davranışlarımızı Nasıl Şekillendiriyor?

Psikolojik özelliklerimizin çoğu doğuştan geliyor. İkizlerle, aileler üzerinde ve toplum genelinde yapılan çalışmalarda kanıtlandığı üzere; zeka, cinsellik veya psikiyatrik bozukluk riski gibi hususların yanı sıra,...

Sinirbilimde Bu Hafta #1

NöroBlog'un yeni köşesinde twitter hesabından duyurduğumuz sinirbilim haberlerini her hafta sizlerle paylaşacağız.

Nöronlar Tek Seferde Birden Fazla Sinyal Taşıyabiliyor

Yeni bir araştırma şimdiye kadar bilinenin aksine sınır hücrelerinin tek seferde birden fazla sinyal taşıyabildiklerini gösteriyor.

Gözsüz görmek mümkün mü? Peki ya beyinsiz?

Gözsüz görmek mümkün mü? Peki ya beyinsiz? (Okuma süresi: 3 dakika) Biz insanlar için "görmek" eylemini gözlerden ayrı düşünmek imkansız gibidir. Neredeyse içgüdüsel bir biçimde çevremizde gördüğümüz hemen her canlının gözleri sayesinde gördüğünü, gözsüz görmenin mümkün olamayacağını düşünürüz. Günlük hayatta sıklıkla karşılaştığımız karada yaşayan memeliler, kuşlar, böcekler ya da sularda yaşayan balıklar için durum böyledir. Oysa belgesellere meraklı olanlar bilirler ki okyanuslar bambaşka bir dünyadır ve içlerinde birbirinden büyüleyici binlerce ilginç canlı barındırırlar. Bilim insanları bu ilginç canlılardan birine dair yeni bir keşifle karşımıza çıktılar. Söz konusu canlının bilimsel adı "Ophiocoma wendtii", Türkçesiyle yılanyıldızı. Alttaki resimde gördüğünüz yılanyıldızı, şeklinden de tahmin yürütebileceğiniz gibi deniz yıldızının akrabası. Ancak deniz yıldızından farklı ilginç bir özelliği bulunuyor: Yılanyıldızları kollarını hareket ettirerek ışığı tespit edebiliyor ve aydınlık bölgelerden kaçınarak avcılara yem olmaktan kurtulabiliyorlar.

Zika virüsü ile ölümcül beyin tümörlerine saldırmak

Zika virüsü ile ölümcül beyin tümörlerine saldırmak (Okuma süresi: 2 dk) Beyin tümörleri sandığımızdan daha yaygın. Otopsilerdeki veriler göz önüne alındığında her 100 kişiden 3'unde beyin tümörü gözleniyor. Bunların çoğu iyi huylu, "meningiom" adı verilen beyin tümörleri. Kötü huylu beyin tümörleri daha seyrek görülse de büyük oranda ölümcül olmaları onları tıbbın ve insanlığın büyük kabuslarından biri haline getiriyor. En kötü huylu beyin tümörleri "glioblastom" olarak adlandırılıyor, beyninde glioblastom olduğu tespit edilen bir kişinin ortalama sağ kalımı herhangi bir tedavi uygulanmaması durumunda 3 ay, mevcut en iyi tedavilerle ortalama 14 ay.

Beyin Farkındalığı Haftası’nı kutladık! #BrainAwarenessWeek

Beyin Farkındalığı Haftası 2008 yılından beri başta Society for Neuroscience ve Dana Foundation olmak üzere sinirbilimle ilgili uluslararası kuruluşlar öncülüğünde her yıl Mart ayının...

Tik Tak: Beyninizin İç Saati

Zaman: iki hece, beş harf. Ama dünyamızın en belirsiz kavramlarından biri. Birçok bilim insanı ve filozof zamanı birincil duyu olarak anlamaya çalıştı. Bunlara "zaman bir illüzyon" ve "zamanın tek nedeni, her şeyin bir anda gerçekleşmemesidir" notlarıyla Albert Einstein da dahil. Fakat zaman nedir ve onu nasıl anlarız?

MR ve Tomografi Nedir? Gerçek Zamanlı MR Ne İşe Yarayacak?

Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MR) nedir? Hangi durumlarda kullanılırlar? Yeni bir teknik olan "hareketli MR" bize neler getirecek?

Nörobilim Hukuk Sistemini Altüst Edecek mi?

Nörobilim sayesinde bilinç hakkında öğrendiklerimiz, özgür irade ve sorumluluk konularında hukuku kökten değiştirebilir.

Yalnızlık beyinde nasıl görünür?

Üç senaryo düşünün. Bir çocuğun lisede ilk günü, öğle yemeğini yiyor. Yakın zamanlarda sevgilisinden ayrılmış bir adam yılbaşında geri sayımı tek başına yapıyor. Bir...

Risk Tüm Dünyada Artıyor: İnme Nedir?

New England Journal of Medicine (NEJM) dergisinde yayınlanan yeni bir çalışma tüm dünyada inme riskinin arttığını gösterdi.

Atalarımızın Beyinleri (Quiz)

Atalarımızın Beyinleri video serimizde insan beyninin evrimini inceledik. Sinirbilim olmazsa olmazı bu önemli konu hakkında toplamda 15 dakika süren 3 videoyla bilgi sahibi olabilir, 2 dakikalık bir quizle kendini test edebilirsin. Henüz izlemediysen, playlist için tıkla! NöroBlog YouTube kanalına abone olmayı unutma!

Dünya Solaklar Günü Kutlu Olsun!

Her yıl 13 Ağustos günü "Dünya Solaklar Günü" olarak kutlanıyor. Gelin birlikte solaklığa sinirbilimsel açıdan bakalım ve bazı yanlış inanışlardan bahsedelim.

Suçlu Hissetmeye Meyilliyseniz, Muhtemelen Size Güvenebiliriz

Yeni bir araştırma kimin güvenilir kimin güvenilmez olduğunu doğru tahmin edebilmek için en önemli faktörlerden birinin suçlu hissetme eğilimi olduğunu ortaya koyuyor.

NöroBlog Quiz: Beyninizi Ne Kadar Tanıyorsunuz?

İlk #NBquiz'de kolaydan başlayalım ve size beynimizle ilgili sorular soralım dedik. Sonuçlarınızı twitter üzerinden bizimle ve arkadaşlarınızla paylaşabilirsiniz.

Beyin Uyarımı: Yeni Bir Öğrenme Yöntemi Mi Doğuyor?

21. yüzyıl standart öğrenme biçimlerinden teknolojik öğrenmeye geçtiğimiz yüzyıl olabilir. En büyük adaylardan biri beyin uyarımı yoluyla öğrenme.

Nörohukuk: Sinirbilim ve Adaleti Birleştirmek

Journal of Law and Bioscience isimli bilimsel dergideki bir analize göre ABD’de sinirbilime atıf yapan mahkeme kararları 2005 yılından 2012'ye kadar iki katına çıktı. Nörohukuk ABD'deki mahkemelerde kendine yer edinmeye başladı, buna rağmen nörobilimsel savların mahkemede kullanılıp kullanılmayacağı ve kullanılacaklarsa nasıl kullanılacaklarına yargıçlar karar veriyor. Yeni geliştirişlen beyin bilimi metotları hapis cezasına nöroloji tabanlı terapi ve tedavi gibi alternatifler sunmakta. (THE Sentencing Projesi) ABD'de bir bölge mahkemesinin yargıcı olan ve bir nörohukuk projesi yürüten Jed Rakoff yargıçların sinirbilime olan bakışını ciddi derecede kararsız ve şüpheci olarak nitelendiriyor. Bir yandan beyin biliminin faydalarını ve bu alandaki gelişmeleri takdir ederken diğer yandan da bu şüpheciliğin beyin biliminin nesiller boyunca kabul gören bazı düşüncelerinin zamanla maskesinin düştügünü söylüyor. Nitekim önceki yüzyıllarda frenoloji, öjeni ve frontal lob lobotomisi gibi sinirbilimsel iddialar bir dönem "sinirbilimsel gerçekler" olarak kabul edilmiş ancak hukuksal alanda felaket sonuçlar doğurmuştu.

Karınca Bilmez, Koloni Bilir

Bir karınca kolonisinin, üyelerinin sahip olmadığı anıları vardır. Hiçbir karınca hiçbir şey hatırlamasa da koloni hatırlar. Bu durum nöron-beyin ilişkisine oldukça benzerdir.

2018’in En İyi İllüzyonları

"Yılın En İyi İllüzyonları" yarışmasının 2018 şampiyonları belli oldu.

Sinirbilim Kitaplığı: Öykücü Beyin

Sinirbilimle ilgilenip ayna nöronların şöhretini bilmeyen yoktur.

Sinirbilimde Bu Hafta #2

Sinirbilimde Bu Hafta (kısaca SBH) NöroBlog Podcast kanalı üzerinden de sesli yayın olarak yayınlanıyor. NöroBlog’a Spotify, Apple iTunes Podcastler, Android Stitcher Radioya da SoundCloud üzerinden abone olabilirsiniz.

Leonardo da Vinci’nin Dehasının Kaynağı Bir Göz Kusuru Muydu?

İngiltereli bilim insanları Leonardo da Vinci hakkında yeni bir iddia ortaya attılar.

Beynin uzaktan kontrolü nasıl kullanılacak?

İnsanların zihinlerini kontrol edebilmek favori bilim kurgu temalarından biri, ancak genetik ve sinirbilim alanında yaşanan son gelişmeler bu fenomeni gerçek kılabilir.

Beyin Neyi Öğreneceğine Nasıl Karar Veriyor?

Dünya hakkında bilgi edinmek için, bir hayvanın çevresine dikkat etmekten daha fazlasını yapması gerekiyor. Ayrıca çevredeki hangi görüntü, ses ve hislerin önemli olduğunu öğrenmeli ve bu detayların öneminin zamanla nasıl değiştiğini gözlemlemelidir.

Serotonin Seviyesi Otizm Tedavisindeki Yeni Hedef Olabilir

Nature dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre serotonin seviyesinin hızlı artışı tedaviye yardımcı olabilir.

Ketojenik Diyet ile Bilişsel İşlevler Arasındaki İlişki Aydınlatılıyor

ilim insanları yıllardır bağırsak mikrobiyomunun sağlığımız üzerine etkisini merakla araştırıyor, özellikle son dönemde sayıları artan bazı araştırmalarda bağırsak ile beyin arasındaki bağlantıya dikkat çekiliyor.

Büyük Düşünce Deneyi – Bölüm 1: Androidler Elektrikli Koyun Düşler Mi?

Büyük Düşünce Deneyi / Bölüm 1: Androidler Elektrikli Koyun Düşler Mi? Haydi çılgınca bir şey hayal edelim. Çin' de bulunan her bir kişiden, bir beyindeki bir sinir hücresini taklit etmesi...

Savaş ya da Sıvış: Mitokondri DNA’sı Strese Neden Oluyor

İnsanlar ve diğer hayvanlar maruz kaldıkları stresli durumlarda evrimsel geçmişi olan bir dizi tepkiler ortaya koyarlar. Yemeğine yaklaşan bir avcıyı gören aslan veya işten atılma korkusu...

Migren Tedavisinde Devrim Yaratabilecek Yeni Dalga İlaçlar

Migren dünyada 1 milyardan fazla insanı etkileyen ve hastaların hayat kalitesini önemli ölçüde düşürebilen bir baş ağrısı türü. Şimdiye kadar migren ağrılarını önlemek için aslında bu iş için üretilmemiş ilaçlar deneniyordu ve çok kısıtlı bir başarı sağlanabiliyordu. Amerikan İlaç ve Gıda Dairesi FDA'in ilk örneğini dün onayladığı yeni bir ilaç grubu migren ataklarının önlenmesi için özel olarak hazırlanmış ilk ilaçlar.

Son Yazılar