Bilingual Beyin: İki Dilli Olmak Avantaj Mı, Dezavantaj Mı?

Bilingualizm (iki dillilik) avantaj mı, dezavantaj mı?

Doktorlar tanı koymayı nasıl öğrenir? Makineler de bunu öğrenebilir mi?

Dr. Siddhartha Mukherjee'nin büyük bir hayranıyım. Kendisi bir kanser uzmanı, araştırmacı ve kök hücre biyoloğu ayrıca olağanüstü derecede yetenekli bir yazar ve eşsiz bir bilim öğretmeni. Daha önce kanser hakkındaki Pulitzer ödüllü "The Emperor of All Maladies: A Biography of Cancer" (Tüm Hastalıkların İmparatoru: Kanserin Biyografisi, Domingo Yayınevi) ve genetik hakkındaki "The Gene; An İntimate History" kitaplarını değerlendirmiştim. Başka bir kitap üzerine çalıştığını öğrenince çok mutlu oldum; bu kez immünoloji (bağışıklık bilimi) üzerine yazıyor, diğer şeylerin yanısıra “aşı ve otizmle ilgili saçmalıklar” konusu da ele almayı planlıyor. Okumak için sabırsızlanıyorum.

İnsan Beynini Simüle Etmek İçin Yeni Bir Süperbilgisayar: SpiNNaker

Saniyede 200 milyondan fazla işlem yapma kapasitesine sahip olan süperbilgisayar 15 milyon sterline mal oldu.

Küresel İklim Değişikliği Nedeniyle Artan Sıcaklıklar İntihar Oranlarını Yükseltebilir

23 Temmuz’da Nature Climate Change’de yayımlanan yeni bir çalışmaya göre dünya ısındıkça intihar oranları artmaya meyilli. Stanford ekonomisti Marshall Burke tarafından öncülük edilen çalışma, 2050 yılına dek öngörülen sıcaklık artışının Amerika ve Meksika’da fazladan 21.000 intihara sebep olabileceğini buldu.

Beyinde Zaman Algısı ve Dopamin

Beklerken birkaç dakika mı yoksa birkaç saat mi geçtiğini nasıl anlıyoruz? Beyinde zaman algısı nasıl kontrol ediliyor? Dopaminin rolü nedir?

Suçlu: Beyin İmplantı

Aslı 35 yaşında genç bir akademisyendir. Arkadaşlarının ısrarları sonucu yeni trendden daha fazla kaçamaz ve dikkatini artırmak için bir beyin implantı taktırır.

Yatak Odasından Geçen Bir Nobel Hikâyesi: Rita-Levi Montalcini

Nobelli sinirbilimci Rita Levi-Montalcini hakkında Dr. Çağrı Yalgın'ın 1 Nisan 2013 tarihli Açık Bilim yazısını okurlarımıza sunuyoruz.

Bebekler konuşmayı nasıl öğrenir?

Bir annenin çocuğuna "top" kelimesinin öğretmeye çalıştığını düşünelim. Anne topu eliyle gösteriyor olabilir, fakat bebek annesinin ne demek istediğini tam olarak nasıl biliyor?

Ketamin: Depresyon Tedavisinde Yeni Bir Umut

Ketamin depresyonda yeni bir tedavi olarak ortaya çıktı. Türevi olan esketamin burun spreyi olarak onay aldı. Ketamin tedavisini Psikiyatri uzmanı Dr. Taner Yılmaz yazdı.

Richard Feynman Bilimde Güzellik ve Gerçeklik Hakkında Yanılmıştı

Richard Feynman’ın "Gerçekliği güzelliğinden ve basitliğinden tanıyabilirsiniz" sözü sıklıkla alıntılanır. Massimo Pigliucci'ye göre durum böyle değil.

Yapay Zeka Beynimiz Gibi mi Çalışıyor?

Yapay nöron kavramına dayalı çalışan algoritmalardan oluşan Yapay Zeka dünyayı beynimizin algıladığı gibi mi algılıyor? Yapılan bazı çalışmalar, fotoğraf üzerindeki bir piksel farkının dahi YZ'yi yanılttığını söyleyerek, öyle olmadığını gösteriyor.

Kötülüğü Affetmeye Meyilli Miyiz?

İnsanların kendilerine zarar veren ilişkilerden kurtulamamalarının sebebi affetmeye meyilli olmaları olabilir.

NeuraLink: Elon Musk Beynimizi Bilgisayarlara Bağlamak İstiyor

Nöroteknolojilerle beynimizi bilgisayarlara bağlamaya çalışan şirketlerin sayısı 30'a vardı. En ünlüsü ise Elon Musk'ın NeuraLink'ı. Peki NeuraLink ne yapıyor?

Kötü Karakterlerin Kahkahası Kulağa Neden Şeytani Gelir?

Şeytani kahkaha fenomeninin psikolojik ve sinirbilimsel nedenlerini açıklayan ilginç aeon makalesini NöroBlog okurları için çevirdik.

Öğrenme Sırasında Beyin Uyarımı Uygulaması Belleği Güçlendirebilir

Beynin elektriksel uyarımı giderek popülerleşen bir teknoloji. Beyin uyarımı işlemini bilişsel alıştırmalarla desteklersek öğrenmeyi artırabilir miyiz?

Concussion: Kafa Travmaları Tehlikelidir

Sizlere Amerikan futbolu gibi sert sporların beyne verebileceği ciddi hasarları gözler önüne seren güzel bir film önerimiz var: Concussion (Doğruyu söyle).

Vesalius’un Sinirbilimi

Vesalius sinirbilime çok katkı yaptı. Bu katkıları onun meraklı, rekabetçi ve provokatör kişiliğine borçluyuz.

Amigdala: Çok korkacaksınız!

Amigdala beynin korku merkezi olarak bilinir. Bu bize eşek şakası yapmanın neden bu kadar keyifli olduğunu da anlatıyor.

Modern Sinirbilimin En İyi Anlatıcısı: Oliver Sacks

İnsan beyni bildiğimiz evrendeki en karmaşık nesne. İnsan beynini anlamaya çalışan sinirbilim de bir hayli karmaşık bir alan. Hele bu alanda çalışan biri değilseniz bu büyüleyici alanda neyin nasıl olduğunu anlamanız için çok iyi rehberlere ihtiyacınız var.

Solaklığın Sinirbilimi

Her yıl 13 Ağustos günü "Dünya Solaklar Günü" olarak kutlanıyor. Gelin birlikte solaklığa sinirbilimsel açıdan bakalım ve bazı yanlış inanışlardan bahsedelim.

NöroBlog Podcast 24. Bölüm: Mizah

Mizahın sinirbilimsel kökeni nedir? Gülmek bir ihtiyaç midir yoksa lüks mü? Konuğumuz: Psikiyatrist Dr. İlker Küçükparlak

NöroBlog Podcast 6. Bölüm: Aşkın Sinirbilimi

NöroBlog Podcast'in 6. bölümünde sinirbilim aşkına "aşkın nörobiyolojisini" konuştuk.

Sihirli Mantarların Sihri Nereden Geliyor?

"Magic mushroom" denen sihirli mantarların şöhretini çoğumuz duymuşuzdur. Bu sihirli mantarların sihrinin nereden geldiği şimdiye kadar yanıtı bilinmeyen bir soruydu.

Görünmez Renkleri Görebilmek

Görünmez renkleri görebilmek (Okuma süresi: 3 dakika) Renksiz bir dünya nasıl olurdu? Renk algısını araştıran bir nörofizyolog olduğunuzu hayal edin. Işığın bir dalga olduğunu ve insanların renkleri retinalarında bulunan koni hücrelerinin farklı aktivasyon derecelerine bağlı olarak gördüğünü biliyorsunuz. Biliyorsunuz ki kırmızı koni hücreleri uzun dalga boyundaki ışığı, yeşil koni hücreleri orta dalga boyundaki ışığı, mavi koni hücreleri ise kısa dalga boyundaki ışığı algılar. Yalnız ufak bir problem var: Bütün hayatınızı karanlık bir odada geçirmişsiniz ve dış dünyayla tek bağlantınız siyah-beyaz bir televizyon. Renk algısını araştıran ama hayatında hiç renk görmemiş bir nörofizyologsunuz.

Nörohukuk: Sinirbilim ve Adaleti Birleştirmek

Journal of Law and Bioscience isimli bilimsel dergideki bir analize göre ABD’de sinirbilime atıf yapan mahkeme kararları 2005 yılından 2012'ye kadar iki katına çıktı. Nörohukuk ABD'deki mahkemelerde kendine yer edinmeye başladı, buna rağmen nörobilimsel savların mahkemede kullanılıp kullanılmayacağı ve kullanılacaklarsa nasıl kullanılacaklarına yargıçlar karar veriyor. Yeni geliştirişlen beyin bilimi metotları hapis cezasına nöroloji tabanlı terapi ve tedavi gibi alternatifler sunmakta. (THE Sentencing Projesi) ABD'de bir bölge mahkemesinin yargıcı olan ve bir nörohukuk projesi yürüten Jed Rakoff yargıçların sinirbilime olan bakışını ciddi derecede kararsız ve şüpheci olarak nitelendiriyor. Bir yandan beyin biliminin faydalarını ve bu alandaki gelişmeleri takdir ederken diğer yandan da bu şüpheciliğin beyin biliminin nesiller boyunca kabul gören bazı düşüncelerinin zamanla maskesinin düştügünü söylüyor. Nitekim önceki yüzyıllarda frenoloji, öjeni ve frontal lob lobotomisi gibi sinirbilimsel iddialar bir dönem "sinirbilimsel gerçekler" olarak kabul edilmiş ancak hukuksal alanda felaket sonuçlar doğurmuştu.

Ölü Bir Beyni Diriltmek Mümkün mü?

Yeni bir çalışmaya dair yapılan haberler, bilim insanlarının ölü domuz beyinlerini dirilttiğini gösteriyor. Yoksa ölümsüzlüğü mü bulduk?

Havana Sendromu: Diplomatların Semptomları Kitlesel Histeri Değil

Son dönemde oldukça fazla konuşulan "Havana Sendromu" gerçekten psikolojik bir rahatsızlık mı yoksa Küba ABD'li diplomatlara saldırdı mı?

Öykücü Beyin

Sinirbilimle ilgilenip ayna nöronların şöhretini bilmeyen yoktur.

Beyin Farkındalığı Haftası’nı kutladık! #BrainAwarenessWeek

Beyin Farkındalığı Haftası 2008 yılından beri başta Society for Neuroscience ve Dana Foundation olmak üzere sinirbilimle ilgili uluslararası kuruluşlar öncülüğünde her yıl Mart ayının...

Beyinde Matematik Algısı

Matematik beyinde nasıl işleniyor? Sayılar beynimizin neresinde? Beyinde matematik algısı üzerine bu harika yazıyı epiSTEM Türkiye'den Seda Sada Japp kaleme aldı.

Son Yazılar